Adwokat Beata Sokołowska | Kancelaria Adwokacka

Jak uniknąć więzienia, czyli jak odroczyć karę pozbawienia wolności

W stosunku do określonych przestępstw można próbować odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności, następnie można próbować tę karę zawiesić - nawet jeszcze przed rozpoczęciem jej wykonywania.

W przypadku odroczenia wykonywania kary pozbawienia wolności, a następnie jej zawieszenia, Sąd zawiesza wykonanie kary warunkowo, co oznacza, że przy pozytywnym przebiegu okresu próby skazany może w ogóle uniknąć kary więzienia.

 

Zgodnie z przepisami art. 151 kodeksu karnego wykonawczego, Sąd może odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności na okres do roku, jeżeli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.

 

Ponadto w stosunku do skazanej kobiety ciężarnej oraz osoby skazanej samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem sąd może odroczyć wykonanie kary na okres do 3 lat po urodzeniu dziecka.

 

Odroczenie może być udzielone kilkakrotnie, jednak łączny okres odroczenia nie może przekroczyć 1 roku lub 3 lat w stosunku do kobiet ciężarnych oraz osób samotnie wychowujących dziecko. Okres odroczenia biegnie od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym przedmiocie.

 

O odroczeniu wykonania kary pozbawienia wolności sąd orzeka wtedy, gdy skazany nie rozpoczął jeszcze odbywania kary, a zatem przed przyjęciem do zakładu karnego. Po przyjęciu skazanego do zakładu karnego, w miejsce instytucji odroczenia stosuje się instytucję polegającą na przerwie w wykonywaniu kary.

 

Instytucji odroczenia kary pozbawienia wolności przyświeca naczelna zasada prawa karnego wykonawczego, tj. zasada humanitaryzmu oraz poszanowania godności ludzkiej skazanego. Sędzia rozstrzygający sprawę w konkretnym przypadku winien kierować się tą zasadą przy ocenie, czy spełnione są przesłanki do zastosowania odroczenia kary.

 

Przesłanką do zastosowania odroczenia jest to, aby wykonanie kary pociągnęło dla skazanego bądź jego rodziny „zbyt ciężkie skutki”. Jest to klauzula generalna, co oznacza, że może się w niej mieścić wszystko to, co Sąd za takie „zbyt ciężkie skutki” uzna. Zadaniem skazanego jest natomiast przedstawienie takiej argumentacji we wniosku o odroczenie kary pozbawienia wolności, która pomoże Sędziemu podjąć jedynie słuszną decyzję, czyli przychylić się do wniosku skazanego.

 

Jako przykład zbyt ciężkich skutków można podać i/ chorobę członka rodziny, wymagającego opieki, którą może zapewnić tylko skazany, ii/ okoliczność, że skazany jest jedynym żywicielem rodziny, iii/ potrzeba zabezpieczenia spraw zawodowych, rodzinnych lub majątkowych skazanego, iv/ konieczność zakończenia nauki, itd.

 

Z kolei, w przypadku jeśli odroczenie kary nieprzekraczającej 2 lat pozbawienia wolności trwało przez co najmniej 1 rok, sąd może warunkowo zawiesić wykonanie tej kary na zasadach dotyczących warunkowego zawieszania kary pozbawienia wolności.


Ponadto podkreślenia wymaga, że zawieszeniu wykonania kary nie stoi na przeszkodzie to, iż kara ta została warunkowo zawieszona w wyroku skazującym. Jak bowiem wynika z literatury przedmiotu, a także orzecznictwa, przewidziana w art. 152 k.k.w. możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności istnieje także wówczas, gdy roczny okres odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności dotyczył takiej kary, której wykonanie w wyroku Sąd warunkowo zawiesił, a następnie na podstawie art. 75 k.k. zarządził jej wykonanie i to także w sytuacji, gdy zarządzenie wykonania kary było obligatoryjne. Powyższe stanowisko zostało wyrażone wprost w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1999 r., sygn. akt I KZP 6/99 (OSNKW 1999, z. 5-6, poz. 30; Lex nr 35763).

 

Przedmiotem oceny Sądu orzekającego na podstawie przepisów art. 152 k.k.w. jest to, co zdarzyło się po wydaniu wyroku, szczególnie w okresie odroczenia wykonania kary.

 

W indywidualnej sprawie, we wniosku o zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, należy się powoływać na fakt, że sposób życia i zachowania się skazanego po odroczeniu wykonania kary pozwala na uznanie, iż zawieszenie wykonania kary będzie wystarczające dla osiągnięcia wobec skazanego celów kary, a w szczególności – zapobieżenia powrotowi do przestępstwa zgodnie z przepisami art. 69 § 1 k.k.

 

Ponadto we wniosku należy podkreślać, że zarządzenie wykonania kary nie spełni roli „resocjalizacyjnej”. Przeciwnie, iż pozbawi skazanego środków do życia, zniweczy dotychczasowe osiągnięcia na tle zawodowym, negatywnie odbije się na nim samym, jak również na jego rodzinie.

 

Do omawianych wniosków należy oczywiście dołączyć dokumenty stanowiące dowody na opisywane twierdzenia.

 

Sądem właściwym do rozpoznawania wniosków o odroczenie kary oraz o zawieszenie kary jest, co do zasady, Sąd, który wydał wyrok w I instancji.

 

Beata Sokołowska, adwokat